ఇదేం బుద్ధి రాజా!
by.. అరణ్యకృష్ణ..✍️
ఇళయరాజాకి అదేదో ఎక్కువైంది బాగా. లేకుంటే తాను కంపోజ్ చేసిన పాటల్ని ఎవరైనా ఓ ప్రదర్శనలో పాడాలంటే తన అనుమతి తీసుకోవాలని లేదా పరిహారం చెల్లించాలని చాలా కాలంగా షరతులు పెట్టడమే కాదు లీగల్ నోటీసులు కూడా పంపుతున్నాడు. ఇలా నోటీసులు అందుకున్న వారిలో గతంలో ఆయనకు అత్యంత ఆప్తుడైన, తనతోనే కలిసి ఎదిగిన, ఒరే అంటే ఒరే అని పిలుచుకునే ఎస్పీబి కూడా వున్నారు. అప్పటి నుండి ఎస్పీబి ఇళయరాజా కంపోజ్ చేసిన పాటలని పాడటం మానేశాడు. ఇప్పుడు “మంజుమ్మల్ బాయ్స్” సినిమా (నేను చూడలేదు)లో తన పాటని ఉపయోగించుకున్నారని కూడా లీగల్ నోటీస్ పంపాడు. ఆ పాటని సందర్భోచితంగా, ఒక భావోద్వేగపరంగా ఉపయోగించినట్లుగా దాని యాడ్ చూస్తే అర్ధం అయింది నాకు.
ఒక సినిమా పాట ఎలా తయారవుతుంది? ఒక నిర్మాత రికార్డింగ్ స్టుడియోకి అద్దెల ఖర్చులతో, గాయకులకి, సంగీత దర్శకుడికి, గీత రచయితకి ఇచ్చే పారితోషికాలతో ఓ పాట తయారవుతుంది. అందరూ సొమ్ముల కోసం పని చేసే వారే కావచ్చు కానీ ఓ పాట తయారీలో కృషి, సృజనాత్మకత ఒక్క కంపోజర్ దే అయివుండదు. గీత రచయిత, గాయకులు దగ్గర నుండి వాద్య సహకారం అందించే వారి వరకు అందరిదీ వుంటుంది. మరి మధ్యలో అంతా తానేనని, అన్ని హక్కులూ తనవేననీ ఈ గోల రాజా ఊళలేంది? ఒకరి ఖర్చులతో అనేకమంది సమిష్టి కృషి మీద ఒక్క వ్యక్తి తనదేనని ఘీంకరించడమేంటి? కంపోజర్ ముఖ్యం అని ఎవరైనా అంటే మరి దానికి ప్రతిఫలం, పారితోషికం పొందాడుగా? అటు పారితోషికమూ కావాలి ఇటు భవిష్యత్తులో రిటర్న్స్ కూడా రావాలన్న మాట! ఏం సెపితిరి? ఏం సెపితిరి రాజావారూ!
ఇళయరాజాకి ఒక ఆడియో కంపెనీ వుంది “ఇకో” అనే పేరుతో. ఆయన తాను కంపోజ్ చేసే సినిమాల పాటలన్నింటి మీద హక్కుల్ని రాయించుకునే వాడు. ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న వస్తుంది. ఒక ఆడియో కంపెనీ హక్కుల్ని కైవశం చేసుకున్నదంటే దానర్ధం ఏమిటి? ఇదే అసలు ప్రశ్న. ఇలయరాజాకి ఆడియో కంపెనీ యజమానిగా ఆ సినిమాల పాటల హక్కులుంటాయా లేక కంపోజర్గానా? ఆడియో కంపెనీ యజమానిగా ఐతే అది అమ్మకాలకు సంబంధించిన హక్కే కానీ ఎవరైనా ఏ సందర్భంలో ఐనా పాడటం మీద కాదు. కంపోజర్గా ఐతే అతనికి పాట మీద హక్కులుండే ప్రసక్తి లేదు. ఎందుకంటే అది నిర్మాతల ఖర్చుతో, గీత రచయిత, గాయకులు, ఆర్కెస్ట్రా సభ్యుల కృషితో తయారయ్యేదే. ఇళయరాజా కూడా అందరితో పాటే తన డిమాండుకి తగ్గట్లుగా ఆ పాటల వల్ల పారితోషికం తీసుకున్నవాడే. మరెవ్వరికీ లేని హక్కులు ఈయనకే ఎవరు కట్టబెట్టారు? ఏ కాపీ రైట్ చట్టం మ్యుజిక్ డైరెక్టర్ కే పాటల మీద హక్కులుంటాయని సెలవిచ్చింది? ఇదంతా ఇళయరాజా స్వార్ధపూరిత బుకాయింపు తప్ప మరేం కాదు. సినిమా పాటల్ని ఆకాశవాణి దగ్గర నుండి ప్రైవేట్ రేడియోల దాకా అన్నీ ప్రసారం చేస్తాయి? ఆ హక్కుల్ని ఆ రేడియో సంస్థలు ఎవరి దగ్గర నుండి కొనుగోలు చేస్తారు? మ్యుజిక్ కంపోజర్ నుండా? కాదు కదా! సినిమా పాటల మీద ఆడియో రైట్స్ అనేది అమ్మకాల మీద, ప్రసారాల మీద మాత్రమే కానీ ఎవరైనా పాడటం మీద కాదు.
కొంతమంది ఎస్పీబి ఆ పాటల్ని పాడి సొమ్ము చేసుకుంటున్నాదు కాబట్టి ఇళయరాజా అడగటంలో తప్పేముంది అంటున్నారు. మరి ఇళయరాజా కూడా తన విభావరుల్లో ఎస్పీబి పాడిన పాటల్ని పాడించడం లేదా ఇతర గాయకులతో? ఎస్పీబికి లేని హక్కు ఇళయరాజాకి ఎక్కడ వుంటుంది ఓ సమిష్టి కళాత్మక కృషి మీద? మనం దీన్ని ఇళయరాజాకి, ఎస్పిబి వంటి కమర్షియల్ సింగర్స్ కి మధ్య తగాదాగా చూడకూడదు. ఇంకొంచెం లోతుగా ఆలోచించాలి. ఎస్పీబి సొమ్ము చేసుకున్నాడనే పాయింట్ బలంగా తాకొచ్చేమో కొందరికి. కాసేపు ఎస్పిబిని వదిలేయండి. అన్ని భాషలకూ సంబంధించిన కొన్ని వేల మంది చిన్న చిన్న కళాకారులు సినిమా పాటలు పాడి పొట్టపోసుకుంటారు. రైల్లో గుడ్డి బిచ్చగాదు కూడా పాడి ముష్టి కోసం చేయి చాస్తాడు. సూత్రబద్ధంగా అదీ తప్పేనా? ఇళయరాజా సామాన్యులు పాడుకుంటే అభ్యంతరం పెట్టడం లేదుగా అనొద్దు. ఎందుకంటే అతను అభ్యంతర పెట్టలేడు కాబట్టి పెట్టడు. పెట్టగలిగితే అంతటి చీప్ మెంటాలిటీ, కక్కుర్తీ వున్నవాడే.
మరి కొందరు పాటల మీద నిర్మాతకు హక్కుంటుంది అంటారు. నా దృష్టిలో నిర్మాతకూ ఇతరులు పాడటం అనే విషయం మీద ఎలాంటి అభ్యంతరాలు, హక్కులూ వుండవు. నిర్మాత హక్కులు ఆడియో అమ్మకాలు, ప్రసారాలకి మాత్రమే పరిమితం. సంగీతం గాలిలో కలిశాక, వాయు తరంగాల ద్వారా ఎవరికి చేరినా వారందరికీ దాన్ని పాడుకునే హక్కుంటుంది. ఇది సహజ న్యాయ సూత్రం. తిరుగులేని సహజ న్యాయ సూత్రం. ఏ సంగీతమైనా సరే బేషరతుగా ఎవడబ్బ సొత్తూ కాదు.
ఇళయరాజా పాటలంటే నాకు పంచ ప్రాణాలు. ఆయన పాటలు వినని రోజంటూ వుండదు నాకు. ఏ గొప్ప కళాకారుడైనా ఆ కళ కంటే, అంతకుమించి న్యాయం కంటే గొప్పోడు కాదు. ఆయన కంపోజ్ చేసిన పాటల మీద రాగాల్ని కనిపెట్టిన వారికి లేని హక్కు వాటిని పట్టుకొని బాణీలు కట్టిన ఈయనకి ఎక్కడ వుంది? ఒకసారి గాలిలో కలిసిన మనోరంజకమైన సంగీతం పాడటం, వినడం మానవ హక్కు. కామర్స్ అన్ని చోట్లా జొరబడితే మనిషి జీవితం నిస్సారమై పోతుంది.
ఆయనలోని కళాకారుడికి నా జేజేలు. ఆయనలోని సంకుచిత మనస్కుడికి నా నిరసనలు.
