కాల్పుల విరమణపై ఎవరి లెక్కలు వారివి! విశ్లేషణకందని అసలు లెక్కల లోతు సంగతి మరి..?

ఈ నిశ్శబ్దం వెనుక లెక్కలు.. గత చరిత్రకు మనమెలా అర్థం చెప్పుకోవాలి?

………………………………………………………………….
Ravi Vanarasi… ✍🏼

నా వ్యక్తిగతంగా… కాల్పుల విరమణ మంచిదే అని బలంగా నమ్ముతాను. ఆ మాట వినగానే, ఎక్కడో దూరంగా, నెత్తురోడుతున్న భూమిపై క్షణికావేశపు శాంతి ఒక చిగురులా తొంగి చూసినట్లనిపిస్తుంది. తుపాకుల మోత ఆగిపోతుంది. గ్రెనేడ్ల శబ్దాలు మాయమవుతాయి. పేలుళ్ల ధాటికి వణికిన నేల నిశ్శబ్దాన్ని కప్పుకుంటుంది. ఆ నిశ్శబ్దం… అది ఎంత విలువైందో! యుద్ధ భయంలో బిక్కుబిక్కుమంటూ ఇళ్లలో దాక్కున్న తల్లులకు, పిల్లలకు అది ఒక చిన్న ఊపిరి తీసుకునే అవకాశం. గుండెల్లో పేరుకుపోయిన భయం కాసేపైనా దూరమవుతుంది. పగిలిపోయిన కిటికీల గుండా బయటకు చూస్తూ, ఆకాశం ఇంకా నీలి రంగులోనే ఉందా, నాన్న క్షేమంగా తిరిగి వస్తాడా అని ఎదురుచూసే చిన్నారుల కళ్ళల్లో ఆశ రేకెత్తించే క్షణం అది. బయటకు వెళ్ళి ఆడుకోవచ్చనే ధైర్యం కాసేపైనా వస్తుంది. ఈ శాంతి ఎంతోమందికి ప్రాణభిక్ష. ఎన్నో కుటుంబాలకు క్షణికమైన ప్రశాంతత. మానవతా దృక్పథంతో చూస్తే, రక్తపాతం ఆగిందంటే అది ఎప్పుడూ శుభపరిణామమే.

కానీ… ఇక్కడే అసలు చిక్కు మొదలవుతుంది. నా అంతరంగం ఒకవైపు ఆ కాల్పుల విరమణను ఆహ్వానిస్తూనే, మరోవైపు ఒక తెలియని అభద్రతా భావంలో కూరుకుపోతుంది. ఈ నిశ్శబ్దం వెనుక ఎన్నో లెక్కలు ఉన్నాయని నాకర్థమవుతుంది. అవి కేవలం ఆవేశంతో తీసుకున్న నిర్ణయాలు కావు. తెరవెనుక ఎంతో మధనం జరిగి ఉండవచ్చు. పెద్దల చర్చలు, మంతనాలు, ఒత్తిళ్లు… ఇవన్నీ మనకు కనిపించని కోణాలు. ఇదొక పెద్ద వ్యూహంలో భాగమై ఉండవచ్చు. రాజకీయ ఎత్తుగడ కావచ్చు, సరిహద్దుల్లో బలగాల మోహరింపును మార్చుకునే అవకాశం కావచ్చు, అంతర్జాతీయంగా ఏదైనా దేశం చేసిన సూచన కావచ్చు, లేదా భవిష్యత్తులో మరింత పెద్ద దాడికి సన్నద్ధం అయ్యే ముందు తీసుకున్న విరామం కావచ్చు. ఆర్థిక లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఏదైనా అదృశ్య ఒప్పందం దీని వెనుక దాగి ఉండవచ్చు. ఈ లెక్కలు.. అవి చాలా క్లిష్టమైనవి. పైపైన కనిపించే శాంతి కంటే అవి చాలా లోతైనవి, సంక్లిష్టమైనవి.

అక్కడే నా ప్రశ్న… సామాన్య జనానికి ఈ లెక్కలు ఏమాత్రం అర్ధం కాకపోవచ్చు. మనలాంటి వారికి, కేవలం వార్తల్లో విన్నదో, పేపర్లో చదివినదో, టీవీల్లో చూసిందానో తెలుస్తుంది. కాల్పులు ఆగిపోయాయని చెబుతారు. కారణాలు పది రకాలుగా విశ్లేషిస్తారు. కానీ అసలు కారణం ఏమిటి? ఈ నిర్ణయానికి దారి తీసిన పరిస్థితులు ఏమిటి? ఏయే అంశాలు ప్రభావితం చేశాయి? తెరవెనుక ఏ శక్తులు పనిచేశాయి? దీని వల్ల భవిష్యత్తులో ఏం జరగబోతుంది? ఈ ప్రశ్నలకు మన దగ్గర స్పష్టమైన సమాధానం ఉండదు. మనం ఈ మహా సముద్రంలో ఒక చిన్న నీటి బిందువులం మాత్రమే. అధికార కేంద్రాల్లో ఏం జరుగుతుందో, పెద్దల మదిలో ఏ ఆలోచనలున్నాయో, ఏ వ్యూహాలు అల్లుతున్నారో మనకు తెలియదు. మనం కేవలం బయట కనిపించే దృశ్యాలను మాత్రమే చూడగలం. పగిలిన భవనాలు, శిథిలాల గుట్టలు, సహాయ శిబిరాల్లో పడిగాపులు కాస్తున్న ప్రజలు… ఈ దృశ్యాలు మనకు కనపడతాయి. కానీ ఈ వినాశానికి, ఈ తాత్కాలిక శాంతికి దారితీసిన మూల కారణాలు, అదృశ్య దారాలు మన కంటికి కనిపించవు. మనం ఈ సంఘటనల అంచున నిలబడి చూస్తున్నాం. లోపల ఏం జరుగుతుందో, ఎందుకు జరుగుతుందో తెలియని అయోమయం మనల్ని వెంటాడుతుంది. ఈ నిస్సహాయత మనల్ని ప్రశ్నించేలా చేస్తుంది.

ఇక్కడే నాకు మరో పెద్ద ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. ఈరోజే, మన కళ్ళెదుటే జరుగుతున్న ఈ సంక్లిష్టత, ఈ అంతుచిక్కని లెక్కలు మనకు అర్థం కానప్పుడు… కేవలం వార్తలు, విశ్లేషణలు, ఊహాగానాలపై ఆధారపడి ఒక తాత్కాలిక శాంతిని కూడా పూర్తిస్థాయిలో ఎందుకు వచ్చిందో అర్థం చేసుకోలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు… గతంలో ఎప్పుడో జరిగింది ఎలా అర్ధం అవుతుంది? దశాబ్దాల క్రితమో, శతాబ్దాల క్రితమో జరిగిన యుద్ధాలు, ఒప్పందాలు, తిరుగుబాట్లు, విప్లవాలు… వాటి వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు, మనుషుల ఆలోచనలు, అప్పటి రాజకీయ, సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులు, వాటి ప్రభావం చూపిన అదృశ్య శక్తులు… వీటన్నింటినీ మనం ఇప్పుడు ఎలా అర్థం చేసుకుంటున్నాం?

చరిత్ర పుస్తకాలు మనకు సంఘటనల పట్టికను ఇస్తాయి. ఫలానా చోట ఇలా జరిగింది, ఫలానా సంవత్సరంలో ఆ యుద్ధం జరిగింది, ఈ ఒప్పందం కుదిరింది అని చెబుతాయి. కానీ ఆ సంఘటనల వెనుక ఉన్న మనుషుల మనోభావాలు, వారి భయాలు, ఆశలు, నమ్మకాలు, అప్పటి ప్రజల అయోమయం, పాలకుల స్వార్థాలు, వారి లెక్కలు… ఇవన్నీ మనకెంతవరకు తెలుసు? మనం కేవలం గెలిచిన వారి కథనో, అధికారిక కథనో చదువుతున్నామా? ఓడిపోయిన వారి బాధ, అప్పటి సామాన్యుల కష్టాలు, వారి నిస్సహాయతను మనం ఎంతవరకు అర్థం చేసుకోగలుగుతున్నాం?

ఈరోజే మన ముందున్న కాల్పుల విరమణ వెనుక ఉన్న అసలు లెక్కలు మనకు తెలియకపోతే, గతంలో జరిగిన మహా యుద్ధాలు, విప్లవాలు, వాటి వెనుక ఉన్న నిజమైన ప్రేరణలు, దాగివున్న కారణాలు మనకెలా స్ఫురిస్తాయి? చరిత్ర కేవలం తేదీల, సంఘటనల సమాహారమా? లేక అప్పటి మనుషుల గందరగోళం, అయోమయం, తెలియని లెక్కల ఆటలో నలిగిపోయిన జీవితాల సజీవ చిత్రణమా?

మన కళ్ళ ముందున్న ఈ సంక్లిష్టత మనకు అర్థం కానప్పుడు, గత చరిత్రను కేవలం “జరిగిపోయింది” అని తీసిపారేయడం ఎంతవరకు సబబు? ఆ గందరగోళం, ఆ అజ్ఞానం, ఆ నిస్సహాయత అప్పటికీ, ఇప్పటికీ ఒకటేనా? మానవ స్వభావం మారలేదా? అప్పటి పాలకుల లెక్కలు, ఇప్పటి పాలకుల లెక్కలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయా? లేక రూపాలు మారాయా?

ఈ ఆలోచన నన్ను మరింత లోతుగా తీసుకెళ్తుంది. బహుశా చరిత్రను కేవలం జరిగిపోయిన దానిలా కాకుండా, వర్తమానంలో కొనసాగుతున్న ఒక అనిశ్చిత ప్రక్రియలా చూడాలేమో. ప్రతి సంఘటన వెనుక అంతుచిక్కని లెక్కలు, తెలియని కారణాలు ఎప్పుడూ ఉంటాయని అంగీకరించాలేమో. చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడం అంటే కేవలం వాస్తవాలను తెలుసుకోవడం కాదు, ఆ వాస్తవాల వెనుక ఉన్న అదృశ్య శక్తులను, మనుషుల సంక్లిష్టతను, వారి నిస్సహాయతను కూడా గ్రహించడానికి ప్రయత్నించడమేనేమో.

ఈ కాల్పుల విరమణ నాకు తాత్కాలిక శాంతిని ఇస్తుంది. కానీ దాని వెనుక ఉన్న మర్మం, దాన్ని అర్థం చేసుకోలేని నా అజ్ఞానం, నన్ను గత చరిత్రను కూడా ప్రశ్నించేలా చేస్తున్నాయి. బహుశా ఏ చరిత్ర కూడా సంపూర్ణంగా అర్థం కాదు, ఎందుకంటే దాన్ని సృష్టించిన మనుషులు, వారి లెక్కలు ఎప్పుడూ పూర్తిగా బయటపడవు… కనీసం సామాన్య జనానికి అయితే అస్సలు కాదు.